Skip navigation
Nga Marama O Te Tau

Matariki 2008

Matariki 2008

Ka puta a Matariki, ka rere a Whānui, ko te tohu o te tau.

Ko Matariki kei Te Papa - Te Whakanui i a Matariki

Ko te putanga tuatahi o te kāhui whetu o Matariki, i mua te whitinga mai o Tamanui te ra i tēnei tau, ko te 23 o Haratua. Ko te ra tino pai mo te kite i a Matariki, ko te 31 o Haratua, na te mea e 30 miniti te roa i waenganui te putanga mai o Matariki i taua ata, me te whitinga mai o Te Ra. Ka whiti te marama hou e kī anei ko Whiro a te pō o te tuarima (5) o Pipiri, a, ka timata te Tau Hou Māori a te tuaono (6) o Pipiri. He wā taiopenga a Matariki mō te Māori, mō te tangata whenua. Ko te taiopenga e whakahaeretia ana e Te Papa mō ngā mātāwaka katoa o Aotearoa.

Ko te ‘hauora’ te kaupapa o te taiopenga o tēnei tau, ā, kei te whakanui te hōtaka i ngā ariā o te oranga tinana me te oranga wairua, me ngā hapori ora, ngā ahurea ora hoki. Ka whai wāhi ki tēnei taiopenga e rua wiki te roa he pūoro taketake, o nāianei hoki, he matapakinga ā-tina, he tauwhāinga taka Kai Hāngī Matariki, me ētahi mahi whakangahau mā te whānau.

He mea tino waiwai te āhua o Matariki ina kitea i te rangi. Mehemea he mārama te tiaho mai a ngā whetū o Matariki, e ai ki te whakaaro ka mahana, ka haumako te tau e tū nei. Mehemea he kōtuhi, he kārohirohi hoki te āhua o ngā whetū, hei takurua makariri kei te haere – me aro atu ngā mahi katoa i te wā Matariki ki tēnei āhuatanga.

Ka puta anō hoki a Puanga tata ki taua wā, ā, mō ētahi iwi e hira ana te putanga mai o Puanga, ka whakanuia kētia hoki.

I te wā o Matariki ka whiwhi tikanga wairua ngā mahi katoa e pā ana ki te whakarato oranga ā-rā, ā, e ahu mai tēnei i te tikanga whakaute i te mātāpuna ora. Whakatōia ai ngā tipu kai, ka inoia a Rongo-mā-Tāne kia whai hua aua tipu.

He wā pai anō hoki hei katokato pikopiko me te whānuitanga o ngā kākano māori. Ko te wā tika anō hoki mō te hao me te hī ika i roto i te hōhonutanga o Tangaroa kia whiwhi whakaputunga nui ai i te raneatanga o ngā ika heke.

I te ao tūturu e whakaora ana anō, i te tīmatanga o tētahi tau hou, he wā whakangā, he wā whakaaroaro – mō te tau kua hipa me te tau e heke mai nei. Nau mai ki waenga i a mātou mō ngā mahi whakangahau e rua wiki o Matariki. Hākinakinatia ngā mea katoa e whakahaeretia ana e Te Papa i tēnei wā hira.

Whakanuia te Tau Hou Māori ki Te Papa!


Ngā Marama O Te Tau

Kimihia ngā ingoa Māori me ngā whakamārama o ngā marama o te maramataka kōmaru.

 

Ngā taputapu ahumāra taketake a te Māori

He tino iwi ahuwhenua te Māori e whakapau ana i te nuinga o te wā e ahuwhenua ana.


Taewa Māori

I mua i te taenga mai o te Pākehā ki Aotearoa ki te noho i te takiwā o te tau 1840, he kai matua kē te taewa a te Māori.

 

Poi

Mai rā anō e noho ana te poi hei wāhanga whakaongaonga, ngahau hoki o ngā toi whakakite a te Māori.


Rongoā Māori

Ngā toi o te rongoā Māori he kaupapa pakari i roto i ngā akoranga o te whare wānanga.

 

Taonga Puoro

Akohia ngā āhuatanga o ngā taonga puoro me ō rātou tāpuatanga ki a Matariki.


Te Whare Pora

Akohia ngā tikanga toi tūturu mo te rāranga, tōna wāhi i roto i ngā tikanga-ā-iwi, me ngā papātanga o ngā hāpori o nāianei, i roto i ngā hangatanga o ngā mea rāranga o te ao hou.

 

Traditional Food Gathering -Te Kohinga Kai

Pre-European Māori made the tools or implements they needed for survival from the natural resources of their environment.


Matariki Waiata

Download the Matariki Waiata. Listen, learn and teach this song to your tamariki. Lyrics are provided.

 

Rauemi Kaiako

Ko Mātāriki he tino horopaki akoranga, arā, mā Te Papa e hoatu he tino hōtaka mātauranga mō Mātāriki ki ngā kura. I kōnei kā kitea e koe he pae tuku rauemi kaiako hei āwhina i ngā karaehe ki te ako i a Mātāriki.


Ngā Hononga

Titiro ki ngā mahi o ētahi atu rōpu huri noa i te motu, me a rātou mahi whakanui i a Matariki.

 

Ngā Pō O Te Marama

Kimihia ngā ingoa Māori mo ngā pō huringa o te marama me ngā pō tika mo ngā mahi pēnei i te hī ika me te whakatō.